Deca bez roditeljskog staranja

Broj dece bez roditeljskog staranja je u odnosu na 2005.godinu zabeležio značajan rast (42,9%), čemu je doprinelo povećanje broja dece roditelja sprečenih da vrše roditeljsko pravo (80% od ukupnog broja). Preostalih 20% čine deca koja su napuštena od strane roditelja.

Tabela 1.

Najčešći primenjivani oblici zaštite bili su starateljstvo (80%), hraniteljstvo (70%), smeštaj u ustanovu (20%), usvojenje (10%) i privremeno starateljstvo (10%).

Tabela 2.

U toku 2006.godine zaključeno je jedno usvojenje deteta koga je majka napustila i koje je bilo na adaptacionom periodu kod budućih usvojitelja. U Centru u toku godine nisu evidentirana nova deca nad kojom bi mogao da se primeni ovaj vid zaštite, a takođe nije bilo ni porodica zainteresovanih za usvojenje deteta. Starateljstvo je čest oblik zaštite ove dece, u 3 slučaja se radi o neposrednom starateljstvu, dok su ostala pod starateljstvom hraniteljica (deca na porodičnom smeštaju) ili srodnika. Privremeno starateljstvo primenjeno je kod jednog deteta radi raspolaganja njegovom imovinom. Među decom koja se nalaze na porodičnom smeštaju 6 njih je iz kategorije dece čiji su roditelji sprečeni da vrše roditeljsko pravo, dok je 1 napušteno od strane roditelja. Među ovom decom 1 dete koristi stipendiju Fondacije solidarnosti Srbije do završetka redovnog školovanja, a radi se o detetu čiji je otac nepoznat, a majka je zbog bolesti sprečena da vrši roditeljsko pravo (smeštena je u domu u Dimitrovgradu). Deca na porodičnom smeštaju zbrinuta su u 5 hraniteljskih porodica od kojih su 3 u Dimitrovgradu, 1 u Pirotu i 3 deteta u Gadžinom Hanu. U ustanovu socijalne zaštite bila su smeštena 2 deteta koja su fizički zlostavljana u prirodnoj porodici.

Tabela 3.

Za decu na porodičnom smeštaju u toku godine je dato 9 jednokratnih pomoći i to najčešće za kupovinu životnih namirnica, a u 1 slučaju za kupovinu opreme prilikom smeštavanja u porodicu. Takođe, za svu decu su preko Centra obezbeđeni paketići za Novu godinu, ali deca iz ove kategorije koja se nalaze pod starateljstvom nisu dobila, kao u drugim opštinama, jednokratne novčane pomoći pri kraju godine od Ministarstva. Kategorija dece bez roditeljskog staranja nije ni u kom pogledu privilegovana u odnosu na drugu decu. Ona nemaju nikakve povlastice prilikom obezbeđivanja učeničkih kredita, stipendija za školovanje. Pomoć se najčešće obezbeđuje intervencijom organa starateljstva ili same dece. Takođe, nemaju benificije prilikom rešavanja stambenog pitanja, niti poseban tretman prilikom zapošljavanja. U okviru mera preventivnog nadzora za 1 dete je data saglasnost za raspolaganje imovinom maloletnog deteta.

Tabela 4.

Tabela 5.

U toku godine nije pokrenut ni jedan sudski postupak u okviru mera zaštite prava deteta.

Tabela 6.

Zlostavljanje dece U toku 2006.godine organ starateljstva je evidentirao 2 deteta koja su žrtve zlostavljanja i zanemarivanja

Tabela 7.

Tabela 8.

Ova 2 deteta su iz vanbračnih zajednica, u obe porodice je izuzetno loša materijalna situacija, u oba slučaja su očevi alkoholičari, u 1 je majka duševno obolelo lice. Odnosi među roditeljima su poremećeni, supruge su fizički maltretirane, a deca su trpela emocionalno zlostavljanje. U 1 slučaju je supruga napustila vanbračnu zajednicu sa detetom, dok je u drugoj trenutno sanirana situacija, nastavljena je zajednica života uz permanentno praćenje organa starateljstva.

Zlostavljanje odralih i starih

Žrtve zlostavljanja

Tabela 9.

Tabela 10.

Situacija zlostavljanja ove dve osobe već je objašnjena kod zlostavljanja dece

Žrtve trgovine ljudima

Tabela 11.

Deca iz porodica sa poremećenim odnosima

Kretanje broja dece iz porodica sa poremećenim odnosima je u posmatranom periodu pokazivalo veće oscilacije, a najveći broj zabeležen je 2002.godine od kada počinje opadanje broja ove dece koje je najizrazitije bilo u 2003.godini. Broj ove dece u 2006.godini u odnosu na prethodnu smanjen je za 11,1%.

Pregled kretanja broja evidentiranih lica iz porodica sa poremećenim odnosima:
Tabela 12.

Iz tabele se vidi da je učešće dece u ukupnom broju lica iz porodica sa poremećenim odnosima 51,6%, a njihov odnos prema podgrupama može se videti iz sledeće tabele:
Tabela 13.

Najbrojniju grupaciju čine deca čiji su roditelji u brakorazvodnom sporu (50%), zatim deca bračnog porekla sa poremećenim odnosima roditelja (37,5%) i na kraju vanbračna deca sa poremećenim odnosima roditelja (12,5%). Rast broja korisnika zabeležila je kategorija dece roditelja u brakorazvodnom sporu (za 14,3%), dok su deca bračnog porekla sa poremećenim odnosima roditelja zabeležila pad broja za 40%. Na evidenciji Centra nije bilo dece roditelja u postrazvodnim sporovima, kao ni one iz vanbračnih zajednica po prestanku trajanja te zajednice.

Posredovanje (medijacija) u radu sa porodicama sa poremećenim odnosima nije primenjivano iz razloga što Centar nema obučen kadar za rad na ovim poslovima.

Tabela 14.

Tabela 15.

Centru za socijalni rad se nije javilo ni jedno maloletno lice za koje je bilo potrebno dati saglasnost za sklapanje maloeltničkog braka.

Postupci u vezi sa porodičnim odnosima:

Tabela 16.

U 2006.godini došlo je do značajnog pada broja razvoda (3) u odnosu na 2005.godinu kada je razvedeno 10 brakova u opštini Dimitrovgrad.

Deca i omladina sa poremećajima u ponašanju

U prvoj polovini posmatranog perioda kretanje broja maloletnika sa poremećajima u ponašanju beležilo je konstantan rast broja ovih maloletnika sve do 2005.godine kada je njihov broj drastično opao, da bi u izveštajnoj godini bio opet zabeležen rast njihovog broja za 20%. Po podgrupama, najveći rast zabeležen je kod krivično odgovornih maloeltnika i to u grupaciji onih koji su počinioci krivičnog dela (50%), a takođe su i evidentirana i 3 nova počinioca prekršaja kojih u 2005.godini nije bilo na evidenciji. Iz kategorija dece sa asocijalnim ponašanjem, kao i kategorije krivično neodgovornih maloeltnika nije evidentirano ni jedno dete.

Tabela 17.

Analizom starosne strukture krivično odgovornih maloeltnika došlo se do podatka da 83,3% njih potiče iz grupacije starijih maloletnika (od 16-18 godina) dok 16,7% potiče iz grupacije mlađih maloletnika (od 14-16 godina). S obzirom na vrstu pravnosankcionisanog prestupa u 50% slučajeva se radi o krivičnom delu, a u 50% o prekršajima. Najveći broj maloletnika je novoevidentirano (66,7%), dok se kod ostalih radi o povratnicima u izvršavanju krivičnih dela. Svi maloletnici nalaze se pod otvorenom zaštitom.U toku godine rađeno je na praćenju maloletnika sa izrečenom vaspitnom merom pojačanog nadzora organa starateljstva. Kretanje broja krivično odgovornih maloletnika sa izrečenom vaspitnom merom:

Tabela 18.

Kod 2 maloletnika koja su počinila krivično delo krađe, radi se o povratnicima u vršenju krivičnih dela predložena je vaspitna mera pojačanog nadzora organa staratgeljstva. Ti maloletnici se prate, ostvarena je saradnja sa prihologom škole koju pohađaju i već su vidljivi rezultati korekcije njihovog ponašanja. Treći maloletnik je počinio krivično delo oštećenja i uništenja tuđe stvari (lomljenje gradskog drveća), on negira izvršenje tog dela, a organ starateljstva je predložio obustavu postupka. Za maloletnike koji su počinioci prekršaja Centar je dobio samo obaveštenje od SUP-a da preduzme mere iz svoje nadležnosti. Svi maloletnici su počinili prekršaje Zakona o javnom redu i miru (1 je pustao preglasnu muziku u kafiću u kome je radio, a ostala dvojica su počinili prekršaj vređanja i izazivanja tuče i učestvovanje u njoj). Sa ovim maloletnicima su obavljeni razgovori i radi se na njihovom praćenju, ali nije dostavljen predlog mere, jer od strane pravosudnih organa to niko nije tražio. Treba pomenuti da ovi maloletnici potiču iz potpunih porodica, sa relativno dobrim i usaglašenim porodičnim odnosima, sa povoljnim stambenim i materijalnim prilikama. Iz ove konstatacije treba izuzeti samo 2 maloletnika koji su počinili krivično delo krađe u čijim porodicama dominiraju svi nabrojani parametri, osim loše materijalne situacije. Aktivnost Centra za socijalni rad u budućem radu sa ovom kategorijom korisnika trebalo bi usmeriti u pravcu bolje i blagovremene identifikacije riziko-porodica, a posebnu pažnju posvetiti radu sa povratnicima u vršenju krivičnih dela. Kao što je praksa već pokazala, potrebno je dalje jačati i koordinirati saradnju sa školama, SUP-om, tužilaštvom i sudom.

Deca sa invaliditetom

Kretanje broja dece sa invaliditetom u posmatranom periodu beleži konstantan i u početku uočljiv pad broja korisnika da bi u toku 2006.godine zabeležio rast od 60%.

Prikaz kretanja ukupnog broja psihofizički ometene dece:

Tabela 19.